تصاویر مندرج در نگارخانه نرم افزار :

               طب اسلامی نور1/5 

          بعد از کمی ویرایش (سایز متوسط)


-------------------------------------------







--------------------------------------------------


دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ؛ ج‏2 ؛ ص251


خواص درمانى جو دو سر  :


جو دوسر اثر تقویت کننده، مدر، ملین، مسکن و التیام دهنده زخمها دارد. جو دوسر عارى از پوشش و پوسته‏هاى خارجى‏gruau اگر در شیر یا جوشانده گوشت گوساله پخته شود غذاى بسیار خوب و مقوى را تشکیل مى‏دهد و از آن جهت تقویت اطفال رفع‏

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى، ج‏2، ص: 252

ضعف دوران نقاهت و همچنین براى افراد مسن مى‏توان استفاده کرد و اگر چنانچه بیمار در مراحل ضعف مفرط باشد مى‏توان به جوشانده مذکور یک زرده تخم‏مرغ نیز افزود.

جوشانده 20 گرم جو دوسر داراى پوشش خارجى اثر مدر دارد و در رفع نقرس سنگ کلیه آب آوردن انساج عدم دفع ادرار، دردهاى کلیه و مثانه، بروز خارش دانه‏هاى جلدى، بیخوابیها، سرفه، ورم حلق و حنجره اخلاط خونى، التهاب و ورم دستگاه هضم و مجارى دفع ادرار اثرات شفا بخش ظاهر مى‏کند.

جو دو سر بو داده پس از آنکه به صورت آرد در آمد اثر ملین ظاهر مى‏کند و اگر جوشانده آن به صورتى که قهوه تهیه مى‏گردد به دست آید و به مقدار 2 تا 3 فنجان در روز به مدت 2 یا 3 روز صبح ناشتا مصرف شود در رفع یبوست و ایجاد لینت و همچنین در درمان بواسیر تأثیر مى‏کند.

پوشش میوه آن در قنادى و لیکورسازى جهت معطر ساختن لیکورها، کرم‏ها، شکلات‏ها و غیره به کار مى‏رود.

در استعمال خارج جو دوسر پخته شده در سرکه اگر به صورت ضماد و به حالت خیلى گرم بر روى عضو اثر داده شود درد پهلو، لمیاگو و قولنج‏ها را تسکین مى‏دهد.

خمیر حاصل از آرد جو دوسر مخلوط با مخمر ماءشعیر که باز شده باشد در درمان اولسرهاى عفونى، زخمهاى دیر علاج و در التیام آنها تأثیر دارد. جوشانده حاصل از کاه این گیاه اثر مشابه ضماد آرد ظاهر مى‏کند و اگر به صورت حمامهاى موضعى به کار رود در رفع ناراحتیهاى نقرس، رماتیسم، درد کلیه، اختلالات مجارى ادرار و درمان دانه‏هاى جلدى و غیره کمک موثر مى‏نماید. کاه جو دوسر داراى ویتامین‏A است.

صور دارویى:

سولفات هوردنین در مصارف داخلى به مقدار 1 تا 3 گرم به صورت حب یا مخلوط در یک پوسیون در اشخاص بالغ ولى به مقدار 05/ 0 گرم بر حسب هر یک از سنین عمر، در اطفال تنقیه محلولهاى داراى 25/ 0 تا 75/ 0 گرم از هوردنین تزریقات زیر جلدى‏

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى، ج‏2، ص: 253

محلولات استریل آن به مقدار 25/ 0 تا 75/ 0 و حتى یک گرم که جمعا در 1 یا 3 بار در روز تزریق گردد.

محل رویش:

در گیلان: آستارا، آذربایجان: تبریز، شرق اصفهان، لرستان: درود خوزستان: اهواز، فارس: بوشهر، پرسپولیس کرمان: در 1900 مترى، جیرفت، خراسان: تربت حیدریه و اطراف آن مى‏روید و پرورش مى‏یابد.[1]

در مغرب ایران، اراک، لرستان: درود. خوزستان: پل خیرآباد در ارتفاعات 450 مترى 25 کیلومترى هفت گل فارس چنقه و خور در ارتفاعات 2000 مترى مى‏روید و پرورش مى‏یابد.[2][3]

 

دانشنامه طب اهل بیت علیهم السلام ؛ ص270

خواص طبى جو دوسر

جو دوسر از نظر طب سنتى ایران معتدل یعنى نه سرد است و نه گرم. 

البته عده‏اى عقیده دارند که این گیاه کمى خشک است.

1) جو دوسر طبق تحقیقاتى که اخیرا انجام گرفته، 

در کاهش کلسترول خون اثر معجزه آسایى دارد و براى این منظور

 باید جو دوسر را بدون اینکه سبوس آن گرفته شده باشد، مصرف کرد.

2) تقویت‏کننده‏ى اعصاب است.

3) ضدعفونى‏کننده‏ى بدن مى‏باشد.

4) تقویت‏کننده‏ى بدن مى‏باشد.

5) ادرارآور و ملیّن است و یبوست را برطرف مى‏کند.

6) تقویت‏کننده‏ى قلب و خون است.

7) تسکین‏دهنده‏ى درد است.

8) براى دفع سنگ کلیه و مثانه مفید است و بدین منظور باید مقدار 

بیست گرم از آن را در یک لیتر آب جوش بریزید و به مدت چند

 دقیقه بگذارید بجوشد، سپس از آن استفاده کنید.

9) براى برطرف کردن درد کلیه، رفع بیخوابى، از بین بردن سرفه و ورم گلو 

نیز مى‏توان از این جوشانده استفاده کرد.

10) براى تقویت اطفال و افراد مسن و برطرف کردن ضعف بیماران 

در دوران نقاهت، باید جو دوسر را با شیر بجوشانید و به این افراد بدهید. 

اگر ضعف، خیلى زیاد باشد، مى‏توان یک زرده‏ى تخم‏مرغ را نیز به

 این جوشانده اضافه نمود.

11) براى رفع خارش، از جوشانده‏ ى جو دوسر استفاده کنید.

12) جوشانده‏ى جو دوسر در برطرف کردن بیمارى‏هاى پوستى

 و اخلاط خونى نیز مؤثر است.

دانشنامه طب اهل بیت علیهم السلام، ص: 271

13) براى رفع یبوست و درمان بواسیر، مى‏توانید جو دوسر را بو دهید، 

سپس آن را آرد کنید، یک قاشق چاى‏خورى از آن را در یک فنجان

 آب جوش بریزید و به مدت پنج دقیقه دم کنید. این چاى را به مدت سه روز، 

هر روز صبح ناشتا بنوشید.

14) جو دوسر بهترین دارو براى تقویت قلب و نیز اشخاصى است

 که در معرض حمله‏ى قلبى قرار دارند.

15) جو دوسر قند خون را متعادل مى‏کند و آن‏هایى

 که به بیمارى دیابت مبتلا هستند، باید هر روز از این گیاه استفاده کنند.

16) جو دوسر بهترین دارو براى روده‏ى بزرگ است، 

زیرا حجم مدفوع را افزایش مى‏دهد و روده را تمیز مى‏کند.

17) براى لاغر شدن، هر روز جو دوسر بخورید.

18) اگزما را درمان مى‏کند.

19) براى برطرف کردن کمردرد، پهلودرد و اسپاسم‏هاى عضلانى، 

جو دوسر را با سرکه مخلوط کنید، بپزید و به صورت 

ضماد گرم روى عضو دردناک بگذارید.

20) براى درمان زخم‏هایى که دیر بهبود مى‏یابند، جو دوسر را آرد کنید، 

با الکل سفید، مخلوط نمایید و روى این قبیل زخم‏ها بگذارید.

21) جو دوسر را آرد کنید، در وان حمام بریزید و در آن دراز بکشید. 

این نوع حمام بیمارى‏هاى پوستى، درد کلیه، نقرس و رماتیسم را برطرف مى‏کند.

22) این گیاه اثر ضد سرطان دارد. 

استفاده‏ى مداوم از این گیاه از سرطان جلوگیرى مى‏کند.[4]

 

معارف گیاهى ؛ ج‏8 ؛ ص73

معارف گیاهى، ج‏8، ص: 73

خواص درمانى گیاه جو دوسر

[5]

جدیدترین تحقیقات علمى در مورد مصرف عصاره جو دوسر 

براى رفع ناتوانى جنسى و سایر ناراحتیها

از قرنها پیش حکماى طب سنتى کهن، جو دوسر وحشى را منبع غنى انرژى حیاتى مى‏دانستند و براى رفع ناراحتیهاى ناشى از ضعف و سستیها تجویز مى‏کردند و حالا تحقیقات علمى جدید این راز کهن را براى متجددین عصر حاضر که به گفته‏ها و تجربیات کهن طب سنتى با نظر شک و تردید مى‏نگرند، روشن ساخته است زیرا در تحقیقات جدید نشان داده شده است که جو دوسر بسیار انرژى‏زا مى‏باشد.

بررسیهاى باستان‏شناسى قرائنى را به دست مى‏دهد که قرنها قبل از اینکه گیاه جو دوسر به صورت یک غله مورد کشت و کار بشر قرار گیرد، به‏طور وحشى در قسمتى از کوههاى آلپ سوئیس مى‏روییده است. غذایى به نام‏Muesli که از جو دوسر تهیه مى‏شود هنوز در سوئیس شهرت دارد و مصرف آن معمول است.

انگلیسیها و ایرلندیها نیز از قرنها پیش خوراک محبوبى دارند که با جو دوسر تهیه مى‏شود و آن راPorridge مى‏نامند.

معارف گیاهى، ج‏8، ص: 74

تا حدود 200 سال قبل در محافل دارویى گیاهى آلمان گزارشهایى منتشر مى‏شد و طى آن اعلام مى‏کردند که جو دوسر داراى خاصیت گوناد تروپیکس‏[6] است یعنى محرک جنسى مى‏باشد و پس از آن در یکى دو قرن اخیر این شایعه کم‏کم به فراموشى سپرده شده بود تا اینکه تحقیقات علمى اخیر نشان داد که جو دوسر خاصیت تحریک و تقویت کنندگى جنسى دارد.

در سال 1978 محققان مؤسسه تحقیقات پیشرفته در امور جنسى انسان در سانفرانسیسکو از یک حادثه تصادفى که در چین کمونیست آن زمان اتفاق افتاده بود الهام گرفته و به عنوان موضوعى براى یک رشته تحقیقات علمى استفاده کردند. واقعه مزبور از این قرار است: ظاهرا چینیها در آن زمان از پرورش ماهى کارپ براى تولید پروتئین در مقیاس گسترده‏اى استفاده مى‏کردند و در آن دوران اغلب پرورش دهندگان از پایین بودن تحرک جنسى ماهى کارپ و در نتیجه کم بودن توالد و تناسل و تکثیر و پایین بودن راندمان شکایت داشتند و در جستجوى چاره‏اى براى این مسئله بودند. تصادفا روزى یکى از زارعین چینى که در مزرعه‏اش واقع در نزدیکى محل پرورش ماهى کارپ، جو دوسر کاشته بود در فصل درو کمى زودتر از رسیدن محصول اقدام به برداشت محصول کرد ولى چون گیاه کاملا خشک نشده بود و کمى سبز بود و زارع نمى‏توانست آن را مانند سایر دانه‏هاى مزرعه‏اش انبار کند، ناچار آن را به عنوان یک ماده غذایى در استخرهاى پرورش ماهى کارپ ریخت که به مصرف غذاى ماهیها برسد. پس از مدتى زارع با کمال تعجب و ناباورى مشاهده کرد که فعالیت جنسى و تماسهاى جنسى بین ماهیها به‏طور محسوسى افزایش یافته است. این حادثه نه تنها در منطقه و در چین بلکه کم‏کم در جهان شایع گردید و موضوع پروژه‏هاى تحقیقاتى مؤسسه تحقیقاتى سانفرانسیسکو قرار گرفت. البته با قبول اینکه گیاه جو دوسر سبز ممکن است موجب تحریک جنسى در ماهى شود

معارف گیاهى، ج‏8، ص: 75

معلوم نیست که این عکس العمل در انسانها نیز وجود داشته باشد، ولى به‏هرحال روزنه‏اى است که مى‏توان آزمایشهایى را در این باره آغاز نمود.

مواد شیمیایى موجود در جو دوسر

طى چند سال بعد، مواد عامل و مغذى موجود در جو دوسر به‏طور وسیعى مورد بررسى محققان و کارشناسان قرار گرفت.

ترکیبات شیمیایى عمده و فعّال موجود در جو دوسر زیاد است و از جمله ویتامین کمپلکس، ویتامینهاى و و مواد معدنى سلیسیوم، پتاسیم و زینک مى‏باشد (توجه شود که جو دوسر غنیترین منبع گیاهى زینک است) و بعلاوه داراى قندهاى پولى ساکارید نظیر بتا گلوکان‏[7] و همچنین انواع پروتئین نظیر پپتیدها[8] و اسیدهاى آمینه و انواع چربیهاى اشباع نشده و مواد مغذى دیگرى نظیر فلاوونوئیدها[9]، پولى فنولها[10]، وانیلوگلى کوزید[11] و سرانجام ترى گونللین‏[12] مى‏باشد و به زبانى دیگر آنچه خوبان همه دارند، جو دوسر تنها دارد.

از همه مهمتر این است که جو دوسر داراى مقدار زیادى فایبر مى‏باشد که اثر آن در کاهش کلسترول تأیید شده است. و بعلاوه فایبر از فاکتورهایى است که در پیشگیرى ناراحتیهاى جهاز هاضمه نیز بسیار کمک مى‏کند.

بررسى‏هاى وسیع در مورد ترکیبات شیمیایى موجود در جو دوسر منجر به جدا کردن 24 نوع ترکیبات مختلف فنولى شده است که همه آنها در مقابله با اکسید کننده‏ها فعال هستند. یعنى از ضد اکسیدکننده‏ها هستند. مواد و ترکیبات ضد اکسید کننده‏ها قادرند که عکس العمل رادیکالهاى آزاد مخرّب اکسیدکننده در بدن را سرکوب نمایند و در نتیجه با فرآیند پیرى مبارزه نمایند.

معارف گیاهى، ج‏8، ص: 76

تنطورهاى هوموپائى جو دوسر براى درمان بى‏خوابى-

 افسردگى‏[13] و فشارهاى روانى و اعصاب مؤثر است 

و در بازار دارویى جهان عرضه مى‏شود.


بعلاوه از جو دوسر به علت خواص کاهش حساسیت‏[14] که دارد

 اغلب براى درمان ناراحتیهاى پوستى، بخصوص در موارد خارشهاى پوستى

 ناشى از اکزما، آبله مرغان، جوشهاى آکن و آفتاب سوختگى استفاده مى‏شود.


خواص متعدد و متنوع جو دوسر در درمان ناراحتى‏هاى مختلف انگیزه‏اى براى تشویق دانشمندان در سراسر جهان شده و تحقیقات گسترده‏اى براى تجزیه گیاه و پى بردن به تمام ترکیبات مختلف موجود در گیاه به عمل آمده است. مثلا وجود ماده آونین‏[15] در جو دوسر که یک ماده مقوى و نیروبخش است براى تحریک سیستم اعصاب مرکزى مفید است. و به علت وجود این ماده اگر جو دوسر مخلوط با علوفه به اسب داده شود موجب تهییج و تحریک شدید اسب مى‏شود.

بررسیهاى کلینیکى، یافته‏هاى غیر قابل انتظارى را در مورد جو دوسر آشکار ساخته است، خاصیت آنتى بیوتیک، کاهش هوس شدید به نیکوتین در مورد معتادان به دخانیات، درمان اختلالات سیستم جنسى و ... همه از خواص جو دوسر است.

خاصیت درمان اختلالات سیستم جنسى آن اخیرا در دنیا طوفانى از هیجان را براى دانشمندان برانگیخته است.

آزمایشهایى که درباره جو دوسر از نظر ناراحتیهاى جنسى به عمل آمده است‏

تا چندى پیش اغلب تصور مى‏کردند که ماده طبیعى که عملا خاصیت تحریک جنسى داشته باشد وجود ندارد و آنچه که برخى از مردم از ماده‏اى به عنوان محرک جنسى تعریف مى‏کنند فقط تصور تلقینى است که در فکر آنها وجود دارد. ولى در عمل و در جریان آزمایشهاى مواد مختلف گاهى حوادثى رخ مى‏دهد و دیده مى‏شود

معارف گیاهى، ج‏8، ص: 77

که مثلا یک ماده بخصوص و یا مخلوطى از چند ماده موجب بروز نتایج خارق العاده‏اى مى‏شوند در این قبیل موارد است که متدولوژى علمى به کمک دانشمندان آمده و با استفاده از روشهاى علمى کشفیات جالبى رخ مى‏دهد.

مثلا وقتى محققان، مؤسسه تحقیقات پیشرفته در مورد اختلالات جنسى در انسان، داستان چینى آثار جو دوسر سبز در تحریک ماهیها را شنیدند بى‏درنگ مطالعاتى را آغاز نموده و منابع علمى و کمپانیهاى دارویى آثار احتمالى عصاره جو دوسر در رفع ناراحتیهاى جنسى در انسان را مرور نمودند و خوشبختانه قراین و شواهدى یافتند که مشوق آنها شد تا تحقیقات علمى در مورد آثار شفابخش عصاره جو دوسر را از این نظر آغاز کنند. این کار ابتدا در سوئیس شروع شد و یک کمپانى سوئیسى برنامه‏اى را براى تهیه عصاره خالص جو دوسر سبز تهیه نمود. در این برنامه مخلوطى از عصاره جو دوسر و چند گیاه دیگر نیروبخش که در عین حال ضد استرس و فشارهاى روانى بودند، مورد بررسى قرار گرفتند. عصاره گیاهان دیگرى که در این مخلوط وارد شده و مورد بررسى قرار گرفتند شامل عصاره گزنه و عصاره سنجد تلخ‏[16] بود.

 

 

 

معارف گیاهى ؛ ج‏8 ؛ ص82

معارف گیاهى، ج‏8، ص: 82

چکیده‏

مصرف جو دوسر در موارد زیر ممکن است مفید باشد:

- عنن و ناتوانى جنسى؛

- کاهش کلسترول؛

- ناراحتى جهاز هاضمه؛

- مبارزه با اکسیدکننده‏ها؛

- مبارزه با پیرى زودرس؛

- بى‏خوابى‏

- دپرسیون و استرس؛

- حساسیت و آلرژى؛

- ناراحتیهاى پوستى؛

- خارش پوست (اکزما، ابله مرغان و آفتاب سوختگى)؛

- تحریک سیستم اعصاب مرکزى؛

- آنتى بیوتیک؛

- هوس شدید به دخانیات؛

- عفونت مجارى تنفسى؛

- تصلب شریانها؛

- ضعف و سستى؛

- فرسایش فکرى و مغزى؛

- کمبود ویتامین؛

- آثار پرتوهاى هسته‏اى؛

- ضد اسهال؛

- ضد خونریزى؛

- روماتیسم؛

- انسداد در پروستات.[23]

 


[1] ( 1)- گیاهان دارویى، دکتر على زرگرى، ج 3، ص 272.

[2] ( 2)- همان، ص 271.

[3] نورانى، مصطفى، دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى (نورانى)، 12جلد، ارمغان یوسف - قم، چاپ: اول، 1384 ه.ش.

[4] دریایى، محمد، دانشنامه طب اهل بیت علیهم السلام بر اساس طب الأئمه علیهم السلام، 1جلد، پیام کتاب - تهران، چاپ: اول، 1388 ه.ش.

[5] ( 1). براى شناخت جو دوسر از نظر گیاه‏شناسى و سایر خواص درمانى به کتاب معارف گیاهى، ج 1 تحت عنوان یولاف مراجعه شود.

[6] ( 1).Gonadtropics

[7] ( 1).Beta glucan

[8] ( 2).Peptides

[9] ( 3).Flavonoids

[10] ( 4).Poly phenols

[11] ( 5).V anilloglycosides

[12] ( 6).Trigonelline

[13] ( 1).Depression

[14] ( 2).Hypoallergenic

[15] ( 3).Avenin

[16] ( 1).Hippophae (Sea buckthorn ) براى اطلاع و آشنایى با سنجد تلخ به ج 5 کتاب معارف گیاهى مراجعه شود

[17] ( 2).Choline

[18] ( 3).Acetyl Choline استرى از کولین است.

[19] ( 4).Histamine

[20] ( 5).Lecithin

[21] ( 1).Arteriosclerosis تصلب یا سخت شدن دیواره شرائین کوچک

[22] میر حیدر، حسین، معارف گیاهى، 8جلد، دفتر نشر فرهنگ اسلامى - تهران، چاپ: هفتم، 1385 ه.ش.

[23] میر حیدر، حسین، معارف گیاهى، 8جلد، دفتر نشر فرهنگ اسلامى - تهران، چاپ: هفتم، 1385 ه.ش.


دسته ها :
X