المنصوری فی الطب (ترجمه)،ص: 426


گفتار نهم : بیمارى‏
هاى سر تا پا


              عسل  و  گل نرگس 

              

                  در ادامه مطلب ................................ 




 المنصوری فی الطب (ترجمه)،ص: 426


گفتار نهم : بیمارى‏هاى سر تا پا


                عسل  و  گل نرگس 

 


المنصوری فی الطب (ترجمه)،

ص: 426


گفتار نهم    بیمارى‏هاى سر تا پا


سردرد گرم‏[1]:

دارویى روغنى، سودمند براى سردرد گرم:

گزاره‏ى آن: تخم کاهو و شیاف مامیثا و صندل و گل سرخ و فوفل و أفیون و سرکه و گلاب روى پیشانى بمالید، سپس آن را در پارچه‏اى، که با سرکه و گلاب خیس شده را روى پیشانى او گذارید، هرگاه ولرم شد برداشته و دوباره این انجام کار انجام دهید.

مرهم سردرد سرد:

مرهمى سودمند براى سردردهاى از سردى: گندبیدستر، فربیون،

______________________________
(1). طسوج: اندازه‏ى دو دانه و نیم جو، ن. ک نمایه اندازه‏ها

(2). صداع حار:Hot headache

المنصوری فی الطب (ترجمه)، ص: 428

فلفل، خردل، تریاک، را با شراب کهنه مى‏آمیزند تا بستگى آن بیشتر شود. این مرهم براى هر سردرد کهنه و دیرپا سودمند است.

اگر مدت سردرد از یک هفته بگذرد، او را وادار به آب‏تنى کردن کنید و روى سر او، دم کرده‏ى بابونه، مرزنگوش، شیح، و نمام به تنهایى یا همگى با هم بگذارید که سودمند مى‏باشد.

اگر سردرد هر روز پیش از خوراک برانگیخته شود و سپس آرام گردد به او پیش از وقت خوراک، لقمه‏اى چند از نان در آب انار یا آب غوره و جز آن خیسانده، بدهید.

اگر با بلند شدن آفتاب سردرد برانگیخته شد پس بجاست که سر را با روغن گل سرخ و سرکه‏ى نارس (خل خمر) که هر دو سرد هستند درمان نمایید.

اگر آرام نشد با دیگر نوشابه‏هاى سرد درمان کنید.

اگر سردرد بدرازا کشید و دردناک‏تر شد و پیوسته ماندگار گشت و نگرانى بر چشم بیمار رفت، نیاز به بریدن سرخرگ گیجگاهى مى‏باشد.

سخن در این‏باره بیرون از هدف نگارش کتاب ماست.



[1] ( 2). صداع حار:Hot headache

دارویى روغنى، سودمند براى سردرد گرم:

گزاره‏ى آن: تخم کاهو و شیاف مامیثا و صندل و گل سرخ و فوفل و أفیون و سرکه و گلاب روى پیشانى بمالید، سپس آن را در پارچه‏اى، که با سرکه و گلاب خیس شده را روى پیشانى او گذارید، هرگاه ولرم شد برداشته و دوباره این انجام کار انجام دهید.

مرهم سردرد سرد:

مرهمى سودمند براى سردردهاى از سردى: گندبیدستر، فربیون،

______________________________
(1). طسوج: اندازه‏ى دو دانه و نیم جو، ن. ک نمایه اندازه‏ها

(2). صداع حار:Hot headache 

المنصوری فی الطب (ترجمه)، ص: 428

فلفل، خردل، تریاک، را با شراب کهنه مى‏آمیزند تا بستگى آن بیشتر شود. این مرهم براى هر سردرد کهنه و دیرپا سودمند است.

اگر مدت سردرد از یک هفته بگذرد، او را وادار به آب‏تنى کردن کنید و روى سر او، دم کرده‏ى بابونه، مرزنگوش، شیح، و نمام به تنهایى یا همگى با هم بگذارید که سودمند مى‏باشد.

اگر سردرد هر روز پیش از خوراک برانگیخته شود و سپس آرام گردد به او پیش از وقت خوراک، لقمه‏اى چند از نان در آب انار یا آب غوره و جز آن خیسانده، بدهید.

اگر با بلند شدن آفتاب سردرد برانگیخته شد پس بجاست که سر را با روغن گل سرخ و سرکه‏ى نارس (خل خمر) که هر دو سرد هستند درمان نمایید.

اگر آرام نشد با دیگر نوشابه‏هاى سرد درمان کنید.

اگر سردرد بدرازا کشید و دردناک‏تر شد و پیوسته ماندگار گشت و نگرانى بر چشم بیمار رفت، نیاز به بریدن سرخرگ گیجگاهى مى‏باشد.

سخن در این‏باره بیرون از هدف نگارش کتاب ماست.


--------------------------------------------------------


طب الرضا (طب و بهداشت از امام رضا علیه السلام)، ص: 265


عسل‏


و اعلم ان للعسل دلایل یعرف بها نفعه من ضره الى ...

عسل نیز داراى نشانه‏هائى است که بآنها سود و زیانش از هم شناخته مى‏شود عسلى که بوئیدن آنها تولید عطسه میکند و آنها که نوشیدنش سکر و مستى مى‏آورد و آنهائى که چشیدنش گلو را مى‏سوزاند این انواع از عسل خوب نیست بلکه سم و کشنده است عسل سالمترین خوراکیها است بشرطى که از اول سالم بعمل آمده باشد.

بعضى از غذاشناسان معتقدند که عسل هیچ گاه مسموم گرفته نمیشود زیرا زنبوران عسل در کار خود اشتباه نمیکنند. بعضى این ادعا را باین مدلل مى‏کنند که اگر ممکن باشد عسلى از مواد مسموم تهیه شود پیش از آنکه بعمل بیاید خود زنبورها را هلاک میکند زیرا عسل در معده آنها بعمل مى‏آید اما این ادعا درست نیست. بررسى در زندگى و کار زنبوران عسل ثابت کرده است که زنبورها شیره گلها را نمیخورند بلکه در دهان نگهداشته و تحت ترشحات بعضى از مواد شیمیائى و عملیات مکانیکى دست و دهان آن را بعمل مى‏آورند، علاوه دیده شده که نگهبانان از ورود بعضى از زنبوران که حامل مواد خوبى نیستند جلوگیرى مى‏کنند و این دلیل است که زنبورها نیز گاهى دچار اشتباه مى‏شوند و بهمین منوال خود نگهبانان نیز ممکن است در تشخیص و معاینه باشتباه بیفتند.

طب الرضا (طب و بهداشت از امام رضا علیه السلام)، ص: 266

گل نرگس‏

و لا یؤخر شمّ النرجس فإنه یمنع الزکام مدة ایّام الشتاء الى ...

بوئیدن گل نرگس را در زمستان بتأخیر نیاندازید چه استشمام آن زکام را برطرف مى‏کند هم چنین بوئیدن سیاه‏دانه رافع زکام است.

زکام بعلل مختلفى مى‏تواند بروز کند: یکى از آنها حساسیت اعصاب دماغ است و بهمین جهت است که شخص در زمستان بیش از تابستان بزکام مبتلا مى‏شود چون علاوه بر امتلاء و اختلالات هضم سرماى (هوا) حساسیت دماغ را بیشتر میکند، تأثیر سرماى هوا و اختلاف آن بروى اعصاب دماغ تابع مقدار ضعف و تسلیم و یا نیرو و استقامت اعصاب است، براى تقویت اعصاب دماغ و مواد مغز بیش از هر چیز ویتامین ب تجویز مى‏کنند و آن را خوراک مستقیم مغز میدانند ولى مستقیم‏تر از هر چیز بویهاى خوش و مفید است اما متأسفانه هنوز علم امروز روى بوئیدنیها و تأثیر آن نظرى نداده و تجربیاتى نیندوخته است.

علم و تجربه قدیم تأثیر بوى بعضى از گلها را که از جمله نرگس باشد در تقویت مغز و پیش‏گیرى از زکام باثبات رسانده است.

سیاه‏دانه کلیه و مثانه را مرتب و ادرار را جارى میکند، خون حیض را باز و قاعدگى را منظم میسازد، کرم معده را مى‏کشد و اشتها

طب الرضا (طب و بهداشت از امام رضا علیه السلام)، ص: 267

را زیاد مى‏نماید.

سیاه‏دانه مخصوصا جویدن زیاد آن اعصاب مغز را تقویت میکند و از رکود سستى بیدار کرده بر استقامت آن مى‏افزاید.

دسته ها :
X